Lourdes Iriondo zenari omenaldia eskaini dio Euskal Kantuzaleen Elkarteak URNIETA. Hil-kanpaiak entzuten dira Urnietako Mikel Goi-aingeruaren Elizatik, Lourdesen herriko elizatik. Giro eguzkitsua. Ezkil hotsek bakarrik gogorarazten dute Lourdes Iriondo joan zen eguna, abenduaren 27 zinez hotz hura. Kanpandorreko hotsek, eta inguruan jarritako kartel batek: “Lourdes Iriondoren omenezko kantaldia, kantari berrien ahotan”.

Gazte ageri da Lourdes karteleko irudian, eta gazteek egingo diote omen, bere herrian bertan, hain maitea zuen elizaren ondo-ondoan, Sarobe aretoan. «Ahots indartsua, bakarra, garbia zuen Lourdes Iriondok», diote ekitaldiaren hasieran. Gogoan dute hori aretoa leporaino betetzen duten 200 lagunek. Agertokian dagoen Lourdesen irudiari begira daude, adi, oroitzapenak gogoratuz. Tartean da Lourdesen senar Xabier Lete, kantari ezaguna bera ere. "Hitzak" hartu dituzte abiaburu, «haizeak farrez daramazkie-nak».

Laster azalduko da "Errota zahar maitea" ere, Xabier Lete senarrarekin hainbestetan kantatu zuen kantu ezaguna. "Bolon-bolon" sehaska-kanta ederra ere bai, haur petralenak ere goxatzeko modukoa. Eta zer hobe haurra baretu ondoren ipuin musikatu bat kontatzea baino. Haurtzale amorratua zen Lourdes Iriondo, ipuin-kontalari asperrezina, eta haurrentzat ere egin zuen lanik. "Laminak" ipuinarekin harrituta daude bertaratutako haurrak.

Lourdesen kantu ezagunenetako bat dakarte hauek, "Izotz-ondoko" eguzki ezaguna. Erdialdera, gailurra Bi neska gazte datoz elkarren jarraian, ileak lazteko moduko ahotsarekin. Nafarroako eta Gipuzkoako Kantu Txapelketetako irabazleak. Lehena igo da oholtzara, Jaione Olazabal aresoarra. Edozein elizatako hormak ere mugitzeko moduko ahotsarekin "Abesten dizut, Jauna" eliz abestia. Indartsu baina gozo; ikusgarri eta sarkor. Malkoak ateratzeko moduko emanaldia berea, eta malkoren bat atera duena.

Ez gutxiagorakoa bigarrena, Irati Odriozola oiartzuarra. Doinua ez ezik, letra ere aparta: «Nabil, eta nabilelako nago hain triste / ikusirikan denok hain urrun / gauzak hain ilun / begiak lauso / eskuak hain hutsik / nabil, eta nabilelako nago hain zikin». Lourdesen hutsunea nabaritzeko letra bikaina. Hamahiru Kantu bakoitzeko larrosa bat daramate kantariek, eta mahai baten gainean uzten dute.

Hamahiru kantu izango dira. Zenbaki esanguratsua euskal kantagintzan. "Ez dok amairu" taldeko sortzaileetakoa izan zen Lourdes Iriondo. Herriz herri ibili zen kantatzen, ez arrakastaren bila, jendeak eskatzen ziolako baizik. Dena dela, arrakasta izan zuen Lourdesek, taldeko kide gehienen antzera. Hamahirugarren larrosa, azkena, guztiek batera jarri dute, denek batera kantatu baitute.

Gazteak izan dira kantari eta Lourdesek badu kanta aproposa gazteriaren ingurukoa: "Gazte gera gazte". Kantari guztiek batera abestu dute, publikoarekin batera. Txalo zaparrada batek amaitu du abestia. Emozioari eutsi ezinik, publiko artetik gizon bat altxa da eta, Lourdesen kantaldietara maiz joaten zela gogoratu ondoren, kantaldiaren aurrean hunkituta, argi esan du: «Lourdes bizi da!».

Azken txalo zaparrada batek amaitu du ekitaldia. Urnietako plazan jada ilundu du, ez dago argitasunik. Kanpai hotsak ere isildu dira. Hotza da nagusi. Kanpai hotsek ez, hotzak gogorarazten du orain Lourdes hil zeneko abenduaren 27 hotz hura.

Euskal diasporaren inguruko hitzaldia eman zuen Olatz Elejabarrieta lemoaztarrak Zornotzako Karmengo Ama ikastetxean.

Arratiar gaztea Argentinan izan zen iaz eta beraz, euskal kultura eta Hego Amerikako herrialdearen artean dauden harremanak lehenengo pertsonan kontatzeko aukera izan zuen.

Hitzaldiari hasiera emateko euskaldun askok beren herria utzi eta atzerrira alde egin behar izan zutela azaldu zuen lemoaztarrak. “Nahiz eta atzerrian egon euskaldun sentitzen dira, baita ondorengo belaunaldiak ere” nabarmendu zuen eta munduko edozein lurraldetan egonda ere euskal kultura bertan bizi eta zabaltzen dutela gehitu zuen.

Horretaz aparte, euskal diaspora Euskal Herriko zortzigarren probintzia bezala kontsideratzen dela aipatu zuen. Euskal kultura sentitu eta bizi duten munduko toki horietan hainbat euskal etxe daude, hau da, euskal diasporako euskaldunak biltzeko zentroak. Hauetako gehienen helburuak kulturalak direla azaldu zuen Olatz Elejabarrietak. 162 euskal etxe daude mundu osoan zehar eta hauetako 76 Argentinan daude, beraz, azken hau da gure kulturaren bilgune gehien dituen herrialdea.

Euskaldunak Argentinara emigratzeko arrazoi nagusiak hiru izan zirela azaldu zuen lemoaztarrak. Garai haietan, herentzia seme batentzako zenean besteek beraien kabuz egin behar zioten aurre bizitzari. Horregatik eta arrantzale onak zirelako Amerikako konkistan parte hartu zuten askok.

Bigarren arrazoia hemen bizi zen krisialdi ekonomiakoa eta Argentinako artzain falta izan zirela aipatu zuen. Azkenik, “gerra zibila eta demokrazia garaian batzuk ziurtasun gabeziagatik edo pertsekuzioengatik joan ziren bertara” adierazi zuen. Lemoaztarrak azaldu bezala, 1857 eta 1940.urteen artean bi milioi pertsona izan ziren penintsulatik Argentinara joan zirenak eta hauetako gehienak Galizia eta Euskal Herrikoak ziren, “Argentinako biztanleen %8k arbaso euskaldunak ditu eta 15.000 euskal abizen inguru daude bertan”.

Horretaz aparte, Argentinako toki askok ere euskal izena dutela aipatu zuen, hauen artean Ezeiza aeroportua eta Necoechea hiria. Azken hau, Argentina kostaldean dagoen herri bat da, Buenos Airesetik 500 km-ra dagoena. Bertan `Euzko etxea´ izeneko euskal etxe bat dagoela azaldu zuen eta bide batez, berak bizitako esperientziaren argazkiak erakutsi zituen. Euskal diasporara hurbiltzeko asmoarekin jarraituz, Euzko etxean urtero-urtero hainbat ekintza antolatzen direla jakinarazi nahi izan zuen Olatz Elejabarrietak. Hauetako batzuen adibidea eman zuen: San Sebastian aia, Korrika, San Juan sua, San Inazio jaia, hitzaldiak…

Hauetaz aparte, badago `Hator Ona´ izeneko proiektu bat eta hauxe da euskaldunak eta argentinarrak harremanetan jartzen dituen aukera. “Egitasmo honen helburu nagusiena euskal kultura zabaltzea da” azaldu zuen lemoaztarrak.

Hitzaldiari amaiera emanez, euskal etxe honetako partaide den Aseleneren bideo bat jarri zuen. Aseleneren esanetan, “euskal zentroa familia handi bat da guretzat eta txarrena da oso zaila dela bertan euskara ikastea. Horregatik, ez galdu zuek euskara ikasteko duzuen aukera paregabea”.

Asteburuan Sopelako Euskal jaia ospatu da berriro ere. Hiru egunetan denetarik izan da herrian. Hasteko, ostiralean "Ama quiero ser lehendakari" antzezlana izan zen Larrabasterrako Urko kiroldegian. Eta larunbata Euskal Jaiaren egun handia izan zen.

Eguraldia paregabea izan zen. Trikitixa eta txalaparta doinuez alaiturik, bertako produktuak izan ziren agerian. Arratsaldean, berriz, Herri Kiroletako tailerra izan zen etxeko txikientzat. Eta gauean Xabier Aburruzagak eta bere taldeak "Bizkaiko Trikitixa" hurrengo diskoa aurkeztu zuten. Amaitzeko, igandean, sukalki, aizkolariak eta umeen ikuskizuna: Txan Magoa eta Gari, Montxo eta Joselontxo pailazoak.

Haurrei zuzendutako jolasak, zirkoa, tailerrak eta erromeria egin dituzte gaur Plentziako Astillero plazan. Gaztetxoz lepo zegoen plazan, giro ona zen nagusi.

Gaur Euskal Jaia ospatu dute Plentzia eta Gorlizen. Goizean, bazkal ordurarte, Plentzian izan dira jolasak eta tailerrak. Arratsaldean, aldiz, Gorlizeko Iberrebarri plazara joango dira haurrak Euskal Jaiaz gozatzen jarraitzeko.

Aurpegiak margotzen, zaku-karrerak egiten, txapelak jaurtitzen, sokatiran... Denetik egiteko aukera izan dute gaur goizean Plentziara hurbildu diren haurrek. Eguraldi ona lagun, umore ederrean eta jolasteko gogo izugarriekin aritu dira gaztetxoak. Ez zegoen aurpegi tristerik, eskolara joatea baino askoz ere gehiago gustatu zaie gaur egin duten plana.

NAZIOTASUN EGUNA 07-ren aurkezpena burutu da gaur iluntzean Laudioko Udal areto batean BAI EUSKAL HERRIARI herri ekimenak buruturiko jendaurreko agerraldian. V. NAZIOTASUN EGUNAren nondik norakoak eta kokapenaren inguruan mintzatu zaigu Alfonso SANZ BAI EUSKAL HERRIARIko eleduna eta beste aldetik Josu ZABALA Laudioko BAI EUSKAL HERRIARI ekimeneko partaideak eguneko egitaraua azaldu digu.

Zestoan aldiz, ezkil dorretik behera ziztu bizian jaitsitako eskalatzaileek bezain besteko abiadurarekin, laugarren urtean Balmasedako harri zulatzaileek egin zuten bere lana. Ibarran amona Mariak ekin zion EHNA tramitatzeko apustuari, Ondarroan Karmentxu izan genuen, Zestoan apustua berak bultzada ikaragarria izan zuen hainbat urte sorterritik eta etxetik kanpo eman ostean: Hainbat herritarrek oholtzara igo eta beraien konpromisoa adierazi zigutenean: Euskal Herrian EHNArekin bizitzeko konpromisoa hain zuzen!

Aurten Araban, Laudion egitea erabaki dugu. Eta Laudion egingo dugu Balmasedako harri zulatzaileen erritmoari jarraikiz dantzariek ongi etorria emango digutelako. Laudion egingo dugu bertako Bai Euskal Herriari taldeak oso lan txukuna egin duelako eta herriko eragile askorekin elkarlanean arituz, gure herriaren etorkizuna egunero eraikitzen ari direlako.

11etan DIANA txistulari eta trikitilarien eskutik. 11:00 - HASIERA EKITALDIA burutuko da herriko plazan eta jarraian, EHNAren tramitazio bulegoa eta Haurren Txokoa irekiko dira. 11:30 - DANTZA IKUSKIZUNA 11:30-13:30. Graffiti erakusketa. 11.30 - AZOKA PLAZA. Nekazarien eta artisauen azoka ikusgai izango da goiz guztian zehar. 13:00-13:30. BERTSOLARIAK. 13.30-14:30. EKITALDI NAGUSIA 14:30-15:00. KANTU-TRIKI POTEOA.

14:30 - HERRI BAZKARIA. Bazkariko txartelak, Laudioko tabernetan salgai edo naziotasuneguna@baieuskalherriari.org helbidera mezu bat bidaliz erreserbatu ditzakezu. 16:30 - HERRIA KANTUZ ikuskizun parte hartzailea. 17:30 - HERRI KIROL EXTREMOA ikuskizun parte hartzailea. 18:00-20:00. KARAOKEA umeentzat. XURDIN taldearen eskutik. 18-00-20:00. Ekitaldi kulturala Basalarrina kultur elkartean. Momentuan erabakitzeke. 20:00 - DANTZALDI ERROMERIA. PATXI ETA BATBIRU taldearen eskutik.

INFORMAZIO GEHIAGO www.baieuskalherriari.org